X
تبلیغات
دیجی چارتر
رایتل

کِم سِنتر

تشخیص قطبی بودن یا نبودن مولکولها

پیوند رابطه ی بین دو اتم می باشد، درصورتیکه کل مولکول از یک یا چند پیوند بین اتمها تشکیل شده است.
مولکولها و نیز پیوندهای بین اتم ها یا قطبی هستند یا غیر قطبی. پیوند قطبی پیوندی است که بین دو اتم مختلف برقرار است، در اینصورت پیوند دارای یک قطب مثبت و یک قطب منفی می باشد، درصورتیکه مولکول قطبی تنها دارای توزیع غیر یکنواخت بار بوده و سر مثبت و منفی ندارد. برای بررسی این دو دسته مولکولها، مولکولها را به دو دسته دو اتمی و مولکولهای چند اتمی تقسیم بندی می کنیم:

الف) مولکولهای دو اتمی: در این مولکولها چنانچه دو اتم تشکیل دهنده مولکول جور هسته باشند، پیوند ناقطبی بوده و درنتیجه کل مولکول ناقطبی می شود، مانند CL-CL.
اما چنانچه دو اتم تشکیل دهنده مولکول ناجور هسته باشند (و اختلاف الکترونگاتیوی آنها بین 4/0 تا 7/1 باشد) پیوند بین آن دو قطبی بوده (یعنی یک سر پیوند دارای احتمال حضور الکترون بیشتری است) و درنتیجه کل مولکول قطبی خواهد بود، مانند H-CL. در مولکول HCL اتم کلر دارای الکترونگاتیوی بیشتری می باشد، درنتیجه الکترونهای پیوندی را با قدرت بیشتری به سمت خود می کشد و درنتیجه دارای قطب منفی می شود و هیدروژن که حضور الکترونها در اطرافش کمتر است، دارای قطب مثبت می شود.

اما مولکولهای چند اتمی:
در این مولکولها علاوه بر قطبی یا ناقطبی بودن پیوندها، شکل هندسی مولکولها نیز در تعیین قطبی یا ناقطبی بودن مولکول دخالت دارند. درواقع می توان گفت که در مولکول، ساختار و شکل فضایی مولکول مهمتر از قطبی بودن تک تک پیوندها می باشد. به عنوان مثال، مولکول BECL2 را در نظر بگیرید که دارای ساختار خطیCL-BE-CL می باشد. در این مولکول تک تک پیوندها BE-CL قطبی می باشد، اما کل مولکول ناقطبی است، زیرا دو اتم کلر در دو طرف مولکول به یک اندازه الکترونها را به طرف خود می کشند و مولکول دارای ساختار متقارن است. 


به طور کلی برای تشخیص قطبی بودن یا نیودن مولکولهای چند اتمی، هر پیوند را به منزله ی یک طناب در نظر بگیرید که اتم انتهایی دارد با آن طناب، اتم مرکزی را به سمت خود می کشد، چنانچه درنهایت اتم مرکزی جابجا شد، مولکول قطبی می باشد و چنانچه درنهایت اتم مرکزی جابجا نشد، مولکول ناقطبی می باشد، به عنوان مثال همین مولکول CL-BE-CL را درنظر بگیرید، دو اتم کلر داری قدرت مساوی هستند و اتم مرکزی را می کشند، درنتیجه اتم مرکزی ثابت باقی می ماند.
 

اما مولکول آب را درنظر بگیرید که داری ساختار خمیده است و دو اتم هیدروژن در یک طرف مولکول قرار دارند، چون دو اتم هدروژن اتم اکسیژن را به سمت خود می کشند ، اتم اکسیژن جابجا می شود و بنابراین مولکول قطبی خواهد بود.

به عنوان مثال دیگر:
اوزون علیرغم تشکیل شدن از سه اتم یکسان اکسیژن O قطبی می باشد.

علت قطبی بودن مولکول اوزون به ساختار آن و شکل فضایی آن مربوط می شود. می دانید که مولکولهای خنثی نیز می توانند قطبی باشند و علیرغم خنثی بودن کل مولکول، اما تجمع الکترونها در قسمتی از مولکول بیشتر باشد و درنتیجه آن قسمت از مولکول منفی و سمت دیگر مثبت شود.

- حال پس از رسم مولکول O3 می بینیم که در این مولکول سه پیوند وجود دارد: O=O-O . درست است که همه ی اتم ها اکسیژن هستند و به نظر می رسد که مولکول نباید قطبی باشد اما قطبی بودن به دلیل شکل هندسی مولکول می باشد. شکل مولکول اوزون به این صورت خطی نمی باشد و من در اینجا نتوانستم شکل خمیده ی آن را رسم کنم. ، بلکه یک زوج الکترون ناپیوندی روی اکسیژن وسط وجود دارد که به علت تحرک زیاد، سبب می شود دو پیوند به یکدیگر نزدیک شده و با یکدیگر زاویه ی 117 درجه را تشکیل دهند. بنابراین وقتی اتم مرکزی را در راستای پیوندهایش بکشیم، اتم مرکزی به سمت پایین می آید و بنابراین مولکول قطبی است و در میدان الکتریکی تغییر جهت می دهد.

بنابراین راه سریع تشخیص مولکول قطبی، این است که چنانچه مولکول مرکزی دارای چهار اتم متصل به خود داشت، مانند CH4 چنانچه مانند همین متان، همه ی اتم های چسبیده به اتم مرکزی یکسان بودند، مولکول ناقطبی، و در غیر اینصورت مولکول قطبی است. همچنین هنگامیکه اتم های متصل به اتم مرکزی، متنوع و جورواجور باشند، هر چند تا هم که باشند، مولکول قطبی است. در صورتیکه کمتر از سه اتم به اتم مرکزی متصل باشد و اتم ها هم یکسان باشند، ، ناچار به رسم ساختار لوویس هستیم و دیدن اینکه آیا اتم مرکزی دارای زوج الکترون ناپیوندی می باشد یا نه؟ چنانچه اتم مرکزی دارای زوج الکترون ناپیوندی باشد، قطعاً مولکول قطبی می باشد.

نظرات (33)
نام :
ایمیل : [پنهان میماند]
وب/وبلاگ :
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
بسیار ممنون ! عالی بود !

خیلی کمکم کرد .........
جمعه 24 اردیبهشت‌ماه سال 1389 ساعت 14:08
امتیاز: 7 3
ممنون خیلی خوب بود
مطلب اضافه تر میشه بذارین؟
پنج‌شنبه 20 بهمن‌ماه سال 1390 ساعت 22:08
امتیاز: 3 4
چقدرسخته
هیچی نفهمیدم!
جمعه 25 فروردین‌ماه سال 1391 ساعت 16:47
امتیاز: 4 6
سلام توضیح خوبی بود دربارهی برهم کنش های بین ذرهای هم بنویسید با تشکر
دوشنبه 26 تیر‌ماه سال 1391 ساعت 09:32
امتیاز: 3 3
خیلی کمکم کردید مممممنون میشه در مورد تقارن ملکولی شیمی معدنی یک هم توضیح بدید
شنبه 21 اردیبهشت‌ماه سال 1392 ساعت 21:05
امتیاز: 3 3
پاسخ:
با سلام
خوشحال میشدم کمکی بهتون بکنم ولی واقعا من در مورد تقارن مولکول ها تخصص و اطلاعات چندانی ندارم.
موفق باشید
ممنون
شنبه 30 شهریور‌ماه سال 1392 ساعت 20:30
امتیاز: 5 2
سلام دوست عزیز ..... خسته نباشی..... خیلی خوب بود....!!!!
پنج‌شنبه 16 آبان‌ماه سال 1392 ساعت 13:07
امتیاز: 4 2
سلام
ممنون از اینکه موضوعات خوبی را در اینحجا اشاره کرده اید ، اما اګه میشه فرمولهای کمی پیچیده تر را هم توی این سایت اضافه کنید .
خیلی ممنون واقعا برام مفید بود
جمعه 15 آذر‌ماه سال 1392 ساعت 23:09
امتیاز: 3 4
دادش خیلی خوب بود ممنون ولی شکلشم بذار حال کردم خوف بود
تحقیقم کامل شد ممنون
چهارشنبه 27 فروردین‌ماه سال 1393 ساعت 22:27
امتیاز: 2 4
سلام جناب متن خوبی بود کمکم کرد فقط فکر کنم در خط یازدهم cl قطب منفی هست نه مثبت...اگر اشتباه میگم لطف کنیید یه ایمیل به من بزنید تا متوجه شم
ممنون از وبلاگ خوبتون
پنج‌شنبه 10 مهر‌ماه سال 1393 ساعت 20:24
امتیاز: 6 2
پاسخ:
سلام و ممنون از دقت نظرتون. حق با شماست. متن اصلاح شد. موفق باشید
سلام...
خوب بود..نمی شه عکس هم همراش بذارین؟؟؟
این جوری بهتر بودا...
دوشنبه 14 مهر‌ماه سال 1393 ساعت 15:41
امتیاز: 2 5
جناب اقای میدانی مطالب نوشته شده در مورد تشخیص قطبی یا نا قطبی بودن بسیار خوب بوده وتوانست ابهام مرا رفع کند از زحمات جنابعالی بسار متشکرم انشالله به انتشار چنین مطالب مفید وشمرده شمرده ودقیق وکامل ادامه دهید خصوصا رسم ساختار لویس و........... با تشکر دانشجوی ترم اول رشته متالوژی دانشگاه اهواز. ضمنا مو ابودانیوم
شنبه 6 دی‌ماه سال 1393 ساعت 01:09
امتیاز: 1 3
واقعا عالی بود ممنون
جمعه 8 اسفند‌ماه سال 1393 ساعت 16:52
امتیاز: 2 4
واقعا عالی بود ممنون
سه‌شنبه 12 اسفند‌ماه سال 1393 ساعت 23:10
امتیاز: 2 5
مرسی عالی بود واقعا کمکم کرد
سه‌شنبه 11 فروردین‌ماه سال 1394 ساعت 18:01
امتیاز: 3 4
خوب بود
یکشنبه 16 فروردین‌ماه سال 1394 ساعت 21:20
امتیاز: 3 4
ممنون از سایتتون و همچنین مطالبی که گذاشتید.
پنج‌شنبه 8 بهمن‌ماه سال 1394 ساعت 19:30
امتیاز: 3 2
خوب بود
جمعه 9 بهمن‌ماه سال 1394 ساعت 23:35
امتیاز: 3 2
ممنون از زحماتتون ولی شما که اینهمه توضیح دادین
بجاش شکلهای کتاب میذاشتین بهتر بود هم سادست هم قابل فهم تر.
آدم حوصله نداره اینارو بخونه که
شنبه 8 اسفند‌ماه سال 1394 ساعت 21:57
امتیاز: 1 3
merciiii az rahnamaetoon
دوشنبه 10 اسفند‌ماه سال 1394 ساعت 20:08
امتیاز: 1 3
میسی عالی بود :قلب:
سه‌شنبه 17 فروردین‌ماه سال 1395 ساعت 21:50
امتیاز: 0 0
عالییییییییی
پنج‌شنبه 19 فروردین‌ماه سال 1395 ساعت 12:45
امتیاز: 0 0
هیچی نفهمیدم ی راه درستو درمیون ب جز رسم شکل بگین
جمعه 20 فروردین‌ماه سال 1395 ساعت 10:50
امتیاز: 0 0

Aliiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii
Fogolade boooooooooood... khoda govvat
سه‌شنبه 7 اردیبهشت‌ماه سال 1395 ساعت 12:51
امتیاز: 0 0
راه سریع تون عالیه
چهارشنبه 22 اردیبهشت‌ماه سال 1395 ساعت 09:44
امتیاز: 0 0
شنبه 25 اردیبهشت‌ماه سال 1395 ساعت 16:13
امتیاز: 0 0
خوبه
یکشنبه 26 اردیبهشت‌ماه سال 1395 ساعت 11:34
امتیاز: 0 0
عاااااااالییییییی!خیلی ممنون
دوشنبه 27 اردیبهشت‌ماه سال 1395 ساعت 18:16
امتیاز: 0 0
دمت گرم شب امتحانی ب دادم رسید
چهارشنبه 29 اردیبهشت‌ماه سال 1395 ساعت 11:15
امتیاز: 0 0
پنج‌شنبه 6 خرداد‌ماه سال 1395 ساعت 10:24
امتیاز: 0 0
خیلی مفید بود...ممنون از وبلاگ خوبتون
شنبه 15 خرداد‌ماه سال 1395 ساعت 01:41
امتیاز: 0 0
خیلی مفید بود
ممنون
سه‌شنبه 1 تیر‌ماه سال 1395 ساعت 12:06
امتیاز: 1 0
Kheyli mrciiii aliii boood
شنبه 12 تیر‌ماه سال 1395 ساعت 22:24
امتیاز: 0 0